Sáng ngày 27/8/2026, PGS.TS Dương Đăng Huệ, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp, đại diện Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI), tham dự và đóng góp ý kiến tại Hội thảo “Góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.
Toàn cảnh hội thảo.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho biết, Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã xác định đất đai là nguồn lực chiến lược, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Theo ông, yêu cầu đặt ra trong sửa đổi Luật Đất đai là khơi thông nguồn lực đất đai nhưng không buông lỏng quản lý; thúc đẩy phát triển nhưng không để thất thoát tài sản công.
Hội thảo do ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI đồng chủ trì. Các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến về thẩm quyền quản lý; giá đất và nghĩa vụ tài chính; chống đầu cơ, găm giữ đất; tiếp cận đất nông nghiệp; giới hạn của mô hình luật khung và các quy định chuyển tiếp.
Trong khuôn khổ Hội thảo, PGS.TS Dương Đăng Huệ, đại diện VARSI, tập trung phân tích dự thảo từ góc độ khoa học pháp lý và kỹ thuật soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật. Theo ông, Luật Đất đai là một trong những đạo luật khó, nhạy cảm bởi có phạm vi tác động rộng và liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.
PGS.TS Dương Đăng Huệ phát biểu đóng góp ý kiến tại Hội thảo.
Một trong những vấn đề được PGS.TS Dương Đăng Huệ lưu ý là sự thay đổi lớn về quy mô của dự thảo. Theo định hướng của cơ quan soạn thảo, Luật được thiết kế theo nguyên tắc chỉ quy định những vấn đề khung, có tính nguyên tắc; những vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động cần được giao Chính phủ, bộ, ngành và địa phương quy định để bảo đảm tính linh hoạt.
PGS.TS Dương Đăng Huệ cho rằng, chủ trương đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng trên là cần thiết, tuy nhiên việc áp dụng cần phải được xem xét phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực pháp luật, không nên đồng nhất việc tinh gọn quy mô của văn bản pháp luật, trong đó có Luật Đất đai với việc giảm tối đa các quy định trong Luật.
Theo ông, việc đầu tiên cần phải xác định rõ trước khi xây dựng Luật Đất đai phải xác định đúng Luật này thuộc nhóm luật nào: luật công hay luật tư. Luật công điều chỉnh các quan hệ thường có sự tham gia của Nhà nước, phát sinh giữa các chủ thể không bình đẳng với nhau về mặt pháp lý. Đối với những quan hệ này, pháp luật càng quy định cụ thể, rõ ràng thì quyền của người dân càng được bảo đảm; qua đó góp phần hạn chế sự tuỳ tiện cũng như lạm quyền của các cơ quan nhà nước trong quan hệ với người dân.
PGS.TS Dương Đăng Huệ dẫn pháp luật hình sự để minh họa. Một hành vi được xác định là tội phạm phải do Quốc hội với tư cách là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, quy định trong Bộ luật Hình sự. Mọi cơ quan nhà nước khác, kể cả toà án không được quy định thêm tội danh; tương tự, khi Bộ luật này quy định mức hình phạt, cơ quan xét xử không thể áp dụng vượt ngoài giới hạn luật định.
Từ cách tiếp cận này, ông cho rằng, Luật Đất đai chủ yếu mang đặc trưng của luật công bởi Nhà nước thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân và thống nhất quản lý đất đai, trong khi các quyết định về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của người sử dụng đất. Do đó, những vấn đề cốt lõi liên quan đến quyền và nghĩa vụ của người dân trong lĩnh vực đất đai cần được quy định cụ thể ngay trong Luật. Việc chuyển các nội dung này xuống văn bản dưới luật cần được cân nhắc trên cơ sở tính chất của từng quan hệ pháp luật, thay vì lấy số lượng điều khoản được cắt giảm làm thước đo cho mức độ đổi mới của quy trình xây dựng pháp luật nói chung và Luật Đất đai nói riêng.
Bên cạnh cấu trúc của dự thảo, PGS.TS Dương Đăng Huệ đặc biệt lưu ý đến hệ thống khái niệm pháp lý. Theo ông, một văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có Luật Đất đai phải được nhìn nhận như một công trình khoa học, các khái niệm nền tảng cần được xác định rõ ràng, thống nhất để làm cơ sở xây dựng các chế định cụ thể trong văn bản pháp luật đó.
Trong đó, ông đặc biệt lưu ý đến khái niệm “quyền sử dụng đất”. Theo PGS.TS Dương Đăng Huệ, mặc dù Điều 3 Dự thảo Luật đã giải thích nhiều thuật ngữ liên quan đến quản lý, sử dụng đất, nhưng một khái niệm rất cơ bản, có ý nghĩa trực tiếp đối với người dân là “quyền sử dụng đất” lại chưa được định nghĩa.
Theo PGS.TS Dương Đăng Huệ, đây không đơn thuần là vấn đề về thuật ngữ. Khi một khái niệm được sử dụng làm nền tảng cho nhiều quan hệ pháp luật thì nội hàm của khái niệm đó cần được xác định rõ để bảo đảm tính logic và thống nhất của toàn bộ đạo luật.
Ông phân tích, khi pháp luật quy định Nhà nước giao quyền sử dụng đất, cho thuê đất và thu hồi đất thì trước hết cần xác định rõ quyền sử dụng đất là gì và nội hàm của quyền này ra sao. Theo ông, việc chưa định nghĩa khái niệm nền tảng này là một hạn chế lớn về mặt học thuật cần được xem xét, giải quyết trong quá trình hoàn thiện Dự thảo Luật.
Tại Hội thảo, nhiều chuyên gia, hiệp hội và đại diện cộng đồng doanh nghiệp cũng đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), tập trung vào các vấn đề về thẩm quyền quản lý, giá đất, chống đầu cơ, tiếp cận đất nông nghiệp và giới hạn của mô hình luật khung. Các ý kiến hướng tới bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch, khả thi, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Các ý kiến đóng góp tại Hội thảo sẽ được VCCI tổng hợp, chuyển tới cơ quan quản lý, cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan, góp thêm cơ sở thực tiễn cho quá trình nghiên cứu, hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Theo kế hoạch, Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026.
Tin bài: Thu Thảo - Ảnh: Đông Phong
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpeg)